Privredni resursi


Područje opštine Prokuplje prostire se na površini od 75.896 ha. Od ove površine poljoprivredno zemljište zauzima 45.083 ha ili 60%, šuma 26.895 ha ili 35% i neplodno zemljište 3.918 ha ili 5%. (grafikon 1.)
Od površine poljoprivrednog zemljišta 45.083 ha, obradive površine su 81,6 % ili 36.79 ha.(Grafikon 2.) Ova obradiva površina zemljišta u opštini podeljena je na 210.000 parcela što znači da je 1ha obradive površine podeljen na 4,3 parcele. Ovako usitnjeni posedi dodatno ugrožavaju eksploataciju zemljišta kao i njegovu ekološku zaštitu.


Pomenute površine zemljišta su 98% u privatnoj svojini, a ostatak je u državnoj svojini. Privatnom svojinom zemljišta gazduje oko 16.585 domaćinstava  što po jednom domaćinstvu iznosi oko 2,8 ha zemlje. Domaćinstva su naseljena u 107 naselja.
Zemljište je sa veoma raznovrsnim pedološkim karakteristikama. Geološka podloga je osnov za ostvarivanje određenog tipa zemljišta, a takođe značajan uticaj imaju reljef i klima. Na osnovu toga izdvajamo sledeće tipove zemljišta: gajnjača 35%, gajnjača u opodzoljavanju 19.6%, gajnjača skeletoidna 14.6%, smonica 11.6%, deluvijalni nanosi 4.9%, aluvijalni nanosi 3.3% rendzine, sirozem i dr 10%.
Izuzetno bogat vodni potencijal – sagledan preko termo mineralnih podzemnih i tekućih voda, kao i veštačke brane sa određenim kapacitetom vode (brana Bresnica, brana na Rastovničkoj reci i bunari na lokaciji zvanoj Hisar).
Šumsko bogatstvo je izuzetno važan prirodni resurs i kvalitetno poljoprivredno zemljište koje predstavlja važan potencijal, pogotovo pri planiranju i razvijanju poljoprivrednih grana.
Prostor teritorije opštine Prokuplje je posebno bogat biljnim i životinjskim svetom koji prati klimatske prilike ovog područja.

Rezerve nemetala i minerala na području opštine Prokuplje su istražene ili konstatovane: feldspati, dolomiti, kvarc, gline, liskuni, grafiti, a u nešto manjoj meri mrki ugalj i magnetit. Velike rezerve feldspata, odnosno pegmatita od koga se on dobija, nalaze se južno i zapadno od Prokuplja, na prostoru od oko 300 km2. Dolomiti kod Prokuplja nalaze se na lokaciji Berilje. Svojevremeno je na ovoj lokaciji vršena intenzivna eksploatacija pre svega u gradjevinske svrhe, iako postoji mogućnost primene ovih dolomita u industriji magnezitskih opeka, obzirom na znatnu magnezitsku komponentu. Gline su u reonu Prokuplja intenzivnije istraživane blizu sela Mala Plana zbog obezbedjivanja sirovina za ciglarsku industriju i tom prilikom su utvrdjene veće količine kvalitetnih glina. Grafiti su utvrdjeni na lokaciji Lukomirske livade (10 km od Prokuplja), ali istražni radovi nisu sprovedeni do kraja.

Šume

Na području opštine Prokuplje šume se prostiru na 32.502 ha što u odnosu na ukupnu površinu područja opštine (75.904 ha) iznosi 42,82% šumovitosti. Šumovitost Republike Srbije iznosi 27,50%, te je prema tome šumovitost opštine Prokuplje daleko iznad šumovitosti Republike.
Vlasnička struktura šuma: državne šume 20168 ha ili 62%, društvene šume 276 ha ili 1% i privatne šume 12058 ha ili 37%.
Državne šume su uređene u okviru pet gazdinskih jedinica i istima se gazduje na osnovu posebnih osnova Zakona o šumama sa važnošću od 10 godina. Društvene šume su uređene samo kod Kompanije ’’Hissar’’ dok ostale šume nisu uređene. Za privatne šume nije donet Program gazdovanja, već se istima gazduje na osnovu privremenog godišnjeg plana gazdovanja tim šumama. Privatne šume su raspoređene na 27025 katastarskih parcela u 97 katastarskih opština, tako da prosečna veličina jedne parcele iznosi 0,38 ha, što govori o velikoj usitnjenosti privatnih šuma.
Drvna zaliha u šumama: - ukupna prosečna drvna masa po jednom hektaru iznosi 115 metara kubnih, od čega u državnim šumama 149 m3, u društvenim šumama 79 m3 i u privatnim šumama 76 m3/ ha. Najveća prosečna drvna masa nalazi se u visokim državnim šumama.
Ostali šumski prirodni resursi, kao proizvod šumskog eko sistema (lekovito bilje, šumski plodovi, gljive, lovna divljač, pašnjačke površine i dr.) ne koriste se u dovoljnoj meri i racionalno. Najčešće se vrši sakupljanje gljiva, dok se ostali proizvodi veoma slabo koriste. Šumska paša je slabo zastupljena zbog velikog smanjenja stočnog fonda i migracije seoskog stanovništva iz brdsko-planinskog područja.